Wat is lichen sclerosus?
​
Lichen sclerosus (LS) is een chronische auto-immuunaandoening van de huid. De aandoening komt het vaakst voor in het genitale gebied. Bij vrouwen gaat het meestal om de huid van de vulva, de uitwendige geslachtsorganen.
Ook de huid rond de anus kan betrokken zijn. In zeldzamere gevallen kan lichen sclerosus ook op andere delen van het lichaam voorkomen.
Bij lichen sclerosus verandert de huid. De huid kan dunner worden, kwetsbaarder aanvoelen en soms witter van kleur worden.
Ook kan de structuur van de huid veranderen.
De aandoening verloopt bij iedereen anders.
Sommige mensen hebben milde klachten, terwijl anderen meer last ervaren.
Klachten kunnen ook wisselen in de loop van de tijd.
Lichen sclerosus is niet besmettelijk.
Je kunt het niet krijgen van iemand anders en je kunt het ook niet doorgeven.
Het is ook niet jouw schuld.
Je hebt niets verkeerd gedaan waardoor deze aandoening is ontstaan.
Veel mensen voelen zich in het begin onzeker of verward door de klachten.
De vulva is een gevoelig en vaak weinig besproken deel van het lichaam, waardoor veranderingen aan de huid soms moeilijk te plaatsen zijn.
​
Is lichen sclerosus een auto-immuunziekte?
​
Lichen sclerosus is een auto-immuunaandoening.
Dat betekent dat het afweersysteem van het lichaam een rol speelt bij het ontstaan van de huidveranderingen.
Bij auto-immuunziekten reageert het afweersysteem anders dan normaal en kan het invloed hebben op eigen lichaamsweefsel.
In het geval van lichen sclerosus betreft dat de huid.
Lichen sclerosus komt regelmatig samen voor met andere auto-immuunziekten, zoals:
​
• bepaalde schildklieraandoeningen
• vitiligo
• alopecia areata
Ook erfelijke aanleg kan een rol spelen.
Lichen sclerosus kan familiair voorkomen, wat betekent dat de aandoening soms bij meerdere mensen binnen dezelfde familie voorkomt.
Daarnaast kunnen hormonale factoren invloed hebben.
Lichen sclerosus wordt relatief vaak gezien na de menopauze, maar kan ook bij jongere vrouwen voorkomen.
​
Wat zijn de eerste signalen van lichen sclerosus?
​
De eerste signalen van lichen sclerosus kunnen subtiel zijn en worden niet altijd direct herkend.
Veel mensen merken in het begin bijvoorbeeld:
​
• aanhoudende jeuk aan de vulva
• een branderig of geïrriteerd gevoel
• een gevoel van droge of kwetsbare huid
• kleine scheurtjes in de huid
• pijn bij aanraken van de huid
• pijn bij vrijen
• veranderingen in kleur of structuur van de huid
Deze klachten kunnen in het begin mild zijn en soms tijdelijk verdwijnen, waardoor het moeilijk kan zijn om te herkennen wat er precies aan de hand is.
​
Welke symptomen kan lichen sclerosus geven?
​
De klachten van lichen sclerosus verschillen per persoon.
Veel voorkomende symptomen zijn bijvoorbeeld:
​
• jeuk aan de vulva, soms vooral ’s nachts
• een branderig of schrijnend gevoel
• pijn bij aanraken van de huid
• pijn bij vrijen
• scheurtjes of kleine wondjes in de huid
• verandering van kleur van de huid, vaak wit of lichter
• verandering van structuur van de huid
• een gevoel van strakke of kwetsbare huid
Niet iedereen ervaart alle klachten.
Symptomen kunnen ook wisselen in intensiteit of in perioden optreden.
​
Hoe ziet lichen sclerosus eruit?
​
Bij lichen sclerosus kunnen verschillende veranderingen aan de huid zichtbaar worden.
De huid kan dunner worden en soms een witte, glanzende of parelmoerachtige kleur krijgen.
De huid kan ook gevoeliger worden voor wrijving, waardoor er makkelijker kleine scheurtjes ontstaan.
Bij sommige mensen kunnen er ook veranderingen optreden in
de vorm van de vulva.
Dit kan ontstaan door langdurige ontsteking of door veranderingen in de huidstructuur.
Niet iedereen krijgt deze veranderingen.
Het verloop van lichen sclerosus verschilt sterk per persoon.
​
Waarom wordt lichen sclerosus vaak laat herkend?
​
Lichen sclerosus wordt regelmatig pas na langere tijd herkend.
Dat komt onder andere doordat klachten van lichen sclerosus kunnen lijken op andere aandoeningen van de vulva.
Jeuk, irritatie of pijn worden bijvoorbeeld vaak eerst aangezien voor:
​
• een schimmelinfectie (candida)
• eczeem of huidirritatie
• een allergische reactie of contactirritatie
Ook kunnen de klachten lijken op vulvovaginale atrofie (VVA) of het genitourinair syndroom van de menopauze (GSM). Deze aandoeningen komen vooral voor rond en na de overgang en kunnen eveneens klachten geven zoals droogheid, irritatie, pijn of kwetsbare huid.
Omdat verschillende aandoeningen vergelijkbare klachten kunnen geven, kan het soms tijd duren voordat de juiste diagnose wordt gesteld.
Lichen sclerosus en het dagelijks leven
Lichen sclerosus kan invloed hebben op verschillende aspecten van het dagelijks leven.
Klachten zoals jeuk, pijn of een gevoelige huid kunnen ongemak geven.
Activiteiten zoals fietsen, sporten of langdurig zitten kunnen soms gevoeliger worden.
Ook intimiteit en seksualiteit kunnen beïnvloed worden wanneer de huid pijnlijk of kwetsbaar aanvoelt.
Daarnaast kan het emotioneel impact hebben wanneer je te maken krijgt met een chronische aandoening op een intieme plek van het lichaam.
Onzekerheid, schaamte of verwarring komen bij veel mensen voor.
Het kan helpen om te weten dat je hierin niet alleen bent.
Lichen sclerosus komt vaker voor dan veel mensen denken.
​
Wanneer contact opnemen met een arts?
​
Wanneer je klachten hebt zoals aanhoudende jeuk, pijn, scheurtjes of veranderingen aan de huid van de vulva, is het verstandig om contact op te nemen met een huisarts of specialist.
Een arts kan de huid beoordelen en zo nodig verder onderzoek doen om vast te stellen wat er aan de hand is.
Een tijdige diagnose kan helpen om klachten beter te begrijpen en passende begeleiding of behandeling te bespreken.
